Żydowski Dzierżoniów – Jewish Rychbach – Jüdisches Reichenbach 1945 – 1948
Jakub Egit – Aktywista żydowski w powojennej Polsce – Od Marzenia do Rzeczywistości

"Synagoga będzie tętnić życiem" - lokalny dziennik donosi o zmianach i wydarzeniach, które wyznaczyły synagodze nowe cele, wzbogacając jej rolę w życiu społeczności Dzierżoniowa.

Plakat zapraszający na wystawę "Żydowski Dzierżoniów - Jewish Rychbach - Jüdisches Reichenbach 1945-1948", opowiadającą o osadnictwie żydowskim w powojennym Dolnym Śląsku i jego nieoficjalnej stolicy Rychbachu - Dzierżoniowie.

Bogato zdobiony korytarz prowadzący do sal wystawowych na parterze.

Barwy Polski i Izraela zdobią wejście prowadzące do pomieszczeń modlitewnych na piętrze.

"CHLEB!" - Plakat z jesieni 1945 roku wzywający osiedleńców żydowskich Dolnego Śląska do Brygad Żydowskich, których celem są zbiory dojrzałej zimowej pszenicy zasianej przez uchodzących niemieckich osadników jesienią 1944 roku.

Panorama Jerozolimy - darowizna dla muzeum synagogi.

Zwiedzanie wystawy.

Rafael i Dorin Blau na tle artykułu strony głównej pisma "Nowe Życie", zatytułowanego "Rok życia żydowskiego na Dolnym Śląsku".

Przyszła brama dziedzińca synagogi.

Wiceprezez Fundacji Beteinu Chaj - 2004, Dorin Blau, wita zaproszonych gości w dniu otwarcia wystawy ( Rosh HaShanah ).

Występy muzyczne w dniu otwarcia.

Zastępca burmistrza Dzierżoniowa, pani Wanda Ostrowska.

Ta sala była częścią mieszkania pierwszego rabina, Moryca Cohna, przydzielonego mu przez kongregację.

Rafael Blau prezentuje zwoje Tory należącej do synagogi.

Wiceprezes Dorin Blau zabawia odwiedzających podczas przerwy na posiłek w dniu otwarcia wystawy.

Posiłek przygotowany przez uczniów miejscowej szkoły średniej.

JAKUB EGIT - wizjoner, idealista, twórca i przywódca ruchu Yishuv, powojennego osadnictwa żydowskiego na Dolnym Śląsku.

"REFLEXIONS" - memories in words and pictures from the life of the synagogue and its congregations. In the lower right corner is shown the new grave stone of Mojżesz Jaakubowicz, leader and protector of the synagogue in the postwar years.

Rafael Blau speaks about Rychbach, the Jewish city that doubled its Jewish population within three months between March and July 1946; it repeated this development several times again.

From Jakub Egit's book "Tsu a naj Lebn" - To a New Life. Poster to the right displays tables and reports from Egit's book of the rapid economic and cultural development of the Jewish settlement.

Tak chcemy zapamiętać dzień otwarcia wystawy.

Adam Lizakowski - spotkanie z poetą ( 2011-08-25 )

Polski poeta, Adam Lizakowski, urodzony w Pieszycach, mieszkający od od 20 lat w Chicago, powraca do naszej synagogi na czytanie poezji.

Ubiegłoroczne spotkanie z poetą - publiczność

Wystawa na temat Jakuba Egita i jego yishuf / osadnictwa na Dolnym Śląsku odbyła się po raz pierwszy w siedzibie Przedstawicielstwa Dolnej Saksonii w Berlinie w grudniu 2010 roku. (zobacz także stronę Jakub Egit i wspólnota żydowska po roku 1945 w dziale Historia)

Przygotowania

Przygotowania

Dzień otwarcia

Dzień otwarcia

Dzień otwarcia

Po zaprezentowaniu się w Berlinie wystawa przeniosła się do Krzyżowej, siedziby Fundacji Krzyżowa dla Porozumienia Europejskiego, gdzie trwała na przełomie lutego i marca 2011 roku, a następnie powędrowała do Wrocławia, do Domu Edyty Stein, w kwietniu 2011 roku. Ostatecznie wystawa znajdzie swoją stałą siedzibę w naszej synagodze. Otwarcie odbędzie się w rosh hashana (29 września 2011 roku).

Inne przedsięwzięcia

Osiągnięć było wiele i prace wciąż trwają, aby uczynić synagogę nie tylko dostojnym miejscem modlitwy lecz także bezpiecznym i estetycznym miejscem dla wystaw i spotkań.

Ostatnie ważne instalacje

Sytem alarmowy:

Zainstalowaliśmy nowe połączenie internetowe i zwiększyliśmy ilość ruchomych kamer z czterech do sześciu.

Zabezpieczenie fundamentów budynku synagogi:

Budynek synagogi ma już ponad 135 lat. Podobnie, jak w przypadku innych budynków w tym samym wieku, można było się spodziewać, iż fundamenty będą poważnie uszkodzone przez wilgoć i ruchy gruntu. Na szczęście, dzięki kunsztowi i solidności pierwotnych budowniczych, uszkodzenia okazały się mniejsze niż przewidywano. Prace rehabilitacyjne budynku muszą być jednak dokonane. Mamy szczęście. Jak prezes Rafael Blau z zadowoleniem stwierdził: „robotnicy [na zdjęciach] są ‘naszymi’ więźniami!! Ciągle nam wiele pomagają!! Bez ich zaangażowanej pomocy większość bieżących prac i projektów nie byłaby możliwa do osiągnięcia.!!” (‘Nasi więźniowie’ to więźniowie lokalnego zakładu penitencjarnego, którzy pracują dla nas ochotniczo w systemie półwolnościowym)

Podwójne szyby okienne

Podwójne szyby okienne

Nowe rury spustowe polepszają zabezpieczenie fundamentów

Nowe rury spustowe polepszają zabezpieczenie fundamentów

Nowe rury spustowe polepszają zabezpieczenie fundamentów

Pan Bogdan układa podłogowe płytki ceramiczne wykonane w Polsce. Jesteśmy wdzięczni za jego doświadczenie i umiejętności

Stylowe lampy zainstalowane na parterze

Instruktorzy warsztatów ceramicznych, które miały miejsce w Fundacji Krzyżowa. Projektują także menorah (siedmioramienny świecznik) dla naszej synagogi

Trzy panie to: (po lewej) Bożena Gruszecka, ochotnik i koordynator programu wizyt, (w środku) Dorin Blau, nasz wiceprezes; (right) Anna Grużlewska, historyk. Są zadowolne z wygody w pełni odnowionych pomieszczeń parteru

Rafael Blau, president of the Fundacja Beiteinu Chaj - 2004 and his visitor, an israeli teacher who accompanied a group of polish and israeli students visiting the synagogue

Dorin Blau and one of the ceramics teachers from Krzyżowa visiting us, view and discuss the design for a menorah sent to the students at Krzyżowa who will create a menorah for our synagogue

Grupa polskich i izraelskich studentów odwiedzających synagogę...

...i uczestniczących w prezentacji pana Rafaela Blau, naszego prezesa...

...a także przez przewodnika Muzeum Żydowskiego w Warszawie

Więcej prac...

...we wnętrzach i na zewnątrz...

...synagogi

Instalacja aron hakodesh (arka) w synagodze. Poniższe zdjęcia ukazują szczególy instalacji aron hakodesh w naszej synagodze. Jest to obiekt historyczny odzyskany z nieznanej synagogi dolnośląskiej. Znajdzie on swój dom w naszej synagodze.

Aron hakodesh

Aron hakodesh

Aron hakodesh

Aron hakodesh

Aron hakodesh

Aron hakodesh

Aron hakodesh

Aron hakodesh

Aron hakodesh

Pani Beata jest jednym z dwóch członków – założycieli Fundacji i pełniła funkcję vice prezesa do czasu rezygnacji w lutym 2011 roku.

Jej chęć i zaangażowanie w poprawę sytuacji i rozwój społeczności żydowskiej w Polsce, jak też zrozumienie i umiejętność współpracy z ludźmi, były wspaniałym uzupełnieniem naszych wysiłków ratowania i odbudowy synagogi w Dzierżoniowie.

Obecnie, pani Beata zamieszkuje i pracuje jako nauczyciel w Wielkiej Brytanii. Ze względu na wymagania czasowe związane z jej zawodem, jak też odległość pomiędzy krajem, w którym zamieszkuje, a siedzibą Fundacji, pani Beata podjęła decyzję rezygnacji z pełnienia aktywnej roli i pozycji vice prezesa. Nie oznacza to, oczywiście, iż jej zaintersowanie naszą działalnością i celami wygasło.

Członkowie i Zarząd Fundacji składają serdeczne podziękowania za jej zaangażowanie i zainteresowanie celami Fundacji Beiteinu Chaj – 2004. Życzymy pani Beacie wszystkiego najlepszego w jej osobistej i zawodowej przyszłości.

Prezentacja – 1 | Prezentacja – 2 | Prezentacja – 3 | Prezentacja – 4 | Prezentacja – 5

Żydowski Yishuv ^{[zobacz notkę  1]} w Reichenbach / Dzierżoniowie na Dolnym Śląsku po II Wojnie Światowej – wspomnienia osobiste i zbiorowe ( projekt 102243 )

Podstawową częścią projektu „Żydowski Yishuv w Dzierżoniowie” było seminarium, którego uczestnikami byli studenci, a odbyło się ono w Kreisau / Krzyżowej, pomiędzy końcem kwietnia a początkiem maja 2010 roku. Najistotniejszym wynikiem tegoż seminarium jest wystawa, związana tematycznie z projektem.

W organizacji projektu brała udział grupa czterech osób: Elżbieta Opilowska ( Polska ), Rafael Blau ( Izrael / Polska ), Wolf Borchers ( Niemcy ) i Dominik Kretschmann ( Polska ). Ponieważ członkowie tej grupy znali się już wcześniej, a także, posiadali doświadczenie w realizacji projektów międzynarodowych, ich wspópraca nie była zakłócana nieporozumieniami kulturowymi. Największym wyzwaniami były: odległości ( Izrael, Niemcy, Polska ), a także, koordynacja projektu z działalnością zawodową jego organizatorów. Z tych powodów role zosta?y podzielone. Jedni zajmowali się głównie przygotowaniem seminarium, inni jego prowadzeniem, a jeszcze inni przygotowaniem wystawy końcowej.

[ w trakcie t?umaczenia... ]

In preparation of the seminar for the students, it presented problems to chose five participating ladies from Israel (the plan was to have five participants per country), while from Germany we had four female participants; only in Poland, it required extra efforts to eventually find three members (female).

All of the thirteen members (in Kreisau, a further German participant joined us) made up a wonderful group. The team had prepared special methods for starting the seminar, but the immediately harmonious functioning of the group from the first evening on was the result of other factors: All members had a keen interest in the topic; several participants from Israel had already taken part in meetings in Poland, three of the four German participants were busy writing bachelour of magister papers on related topics, and all three Polish participants had Jewish history and culture as the main topics of their studies. All participants had prior international experiences and above average knowledge in languages; all of them spoke English well and other languages, e.g. all four German participants had knowledge in Polish. Despite of these excellent circumstances, one must be aware that the goals of the seminar had been set very highly: Analyses of written sources and their translation, discussions with contemporary witnesses and their written reports, excursions and speeches, e.g. with the topic museum studies. The result was that at the end of the seminar, a lot of material had been used and worked over, and a first concept of the exhibition was established, but we did not succeed to prepare the exhibition by having all materials close to ready for printing – afterwards the team had quite a lot to do.

During the work with the students, it became clear that we would have to modify our original objective, i.e. to above all show at the exhibition something pertaining to the individual and collective memory – as historical events and facts are unknown to most people, the main goal would have to be modified towards the presentation of history, complimented by reminiscences.

The trilingual exhibition (German, Polish, English) has so far been shown in Berlin from December 2 to 13 by the Landesvertretung Niedersachsen, and for one month starting on January 17, 2011, by the Stiftung Kreisau für Europäische Verständigung. In April 2011, the exhibition will be presented in the Edith Stein Haus in Wrocław / Breslau, and in May / June in the synagogue in Dzierżoniów.

Because of the close proximity between Kreisau / Krzyżowa and Dzierżoniów, we decided to modify the focus of the exhibition giving it a different emphasis at either site: In Kreisau, the exhibition will be mainly used for groups who visit Kreisau, while in Dzierżoniów, we will cater more to the local populace, since so many people are living in the city, who together with its administration have supported us in past years and now matters relating to the seminar. An electronic execution of the exhibition can be seen on the internet pages of the Foundation of Kreisau for European Understanding, and the Fundacja Beiteinu Chaj-2004 in Dzierżoniów.

January 15, 2001 – Dominik Kretschmann

1. osadnictwo

Naprawa sufitu

Naprawa sufitu

[ w trakcie tłumaczenia... ]

After years of decay, the broken windows and the leaky roof of the synagogue are now repaired, but the interior plaster walls and the ceiling from 1875 remained in very bad shape, until a crew of inmates of the local penal institution volunteered to knock off the old plaster, replacing it with insulating panels and fresh plaster.

Więźniowie – Przerwa na posiłek

Więźniowie - Przerwa na posiłek

In return and as recognition of the good work, the Jewish community offered a number of lectures about Jewish history to the inmates.

Bolesław Janowski, one of the original members of the board of directors of the Fundacja Beiteinu Chaj – 2004 recently died at the age of 98 in Warsaw. He was born in Kraśnik near Lublin in Poland. Bolesław Janowski lost his entire family during Holocaust.

Before 1941, Bolesław Janowski fled to the USSR. He returned after 1945 and lived in Warsaw, where he was very involved in volunteer work for Jewish community in Poland.

Since the end of World War II, he was a member of many Jewish committees. He was known as a great Yiddish translator, teacher and an excellent chess player. He run the Jewish chess club for many years.

Bolesław Janowski leaves a daughter Elżbieta and a granddaughter Judyta. He will be remembered by members of the Board of Fundacja Beiteinu Chaj – 2004 and his friends.